16 03 2009

Kızamık virüsünün sebep olduğu hastalıklar

1-SSPE Hastaliğı
Subakut Sklerozan Panensefalit (SSPE) kızamık mikrobunun yol açtığı bir beyin hastalığıdır. Çocuklukta geçirilen kızamığın ağır ya da hafif olması SSPE oluşumu riskini etkilemez. Hatta döküntü olmadan (gizli) geçirilmiş kızamıklardan sonra da SSPE olabilir. Kızamıkların %20’ye varan bir oranı döküntü olmadan seyretmekte ve tanı almamaktadır.
Kızamık hastalığının ülkemizde halen görülmesi hatta salgınlara yol açması nedeniyle SSPE de ortadan kaldırılamamaktadır.
Açılımı Subakut Sklorezan Panansefalit olan hastalığa kızamık geçirildikten sonra beyne yerleşen virüs neden oluyor. Virüs hastalığın bitiminden sonraki 10 yıl içinde tekrar aktif hale geçiyor ve beyinde büyük tahribata yol açıyor. Kesin tedavisi olmayan virüsün yayılmasını geciktiren ilaçlarla hastalığın seyri yavaşlatılabiliyor.
SSPE ( Subacute sclerosing panencephalitis ) temel düzeyde açıklayacak olursak kızamık virüsü enfeksiyonunun (beyin iltihabı) sebep olduğu bir merkezi sinir sistemi hastalığıdır. Kızamık veya kızamık benzeri bir virüsün sebep olduğu az rastlanan ölümcül bir nörolojik hastalık olarak da tanımlayabiliriz. Hastalık kızamık aşısı olmayan çocuklarda daha fazla görülmektedir.
SSPE özellikle çocuklarda nadirde olsa yetişkinlerde görülebilen bir hastalıktır. Genellikle kırsal bölgelerdeki erkeklerde kızamık enfeksiyonundan bir kaç yıl sonra veya 10 yıl sonra bile ortaya çıkabilen bir hastalıktır. Ülkemizde daha çok Güneydoğu Anadolu Bölgesinde rastlanan bir hastalıktır.Hastalık yetişkinlerde de görülmekle beraber erkek çocuklarda kız çocuklara nazaran daha sık rastlanmaktadır.
Hastalığın sebep olduğu patolojik değişiklikler özellikle tek bir organda beyinde gerçekleşmektedir. Hastalarda sırasıyla spastiklik koma ve 6 ila 12 ay içinde ölümle sonuçlanan ilerlemeli beyin işlevi kaybı görülür..
SSPE önceleri tipik bir nörolojik hastalık örneği olarak düşünülmesine rağmen günümüzde kompleks bir temel nörolojik sorun olarak tanınmaktadır. Bu hastalık nadir olarak genelde bir milyon çocukta bir vaka olarak görülmesine karşın son 40 yıldır bilimsel literatürde daha kapsamlı bir şekilde yer almaktadır. Modern tıpta henüz kesin bir tedavisi yok. Ancak hastalığın seyri yavaşlatılabilmektedir.
SEBEBİ:
SSPE (subacute sclerosing panencephalitis) beyin iltihabı ile belirli ilerleme kaydeden nörolojik bir hastalıktır. Hastalık kızamık virüsünün reaktivasyonu yani aktif hale gelmesinden veya kızamık virüsüne uygunsuz bir immün yanıt verilmesi sonucu gelişebilir.
SSPE hastalığına kızamık hastalığı geçirildikten sonra beyine yerleşen kızamık virüsü neden oluyor. Kızamık geçirdikten 1 ile 10 yıl arasında hastalığın belirtileri başlıyor ve virüs beyinde tahribata yol açıyor.
Kızamık virüsünün hangi şekilde ve değişiklikler sonucu SSPE’ ye yol açtığı hala sırrını korumaktadır. Ayrıca SSPE virüsünün topluluk içinde bulaşarak yayıldığı iddiası bilimsel hiç bir kanıta sahip değildir.
BELİRTİLERİ:
Önceden normal gelişimi olan bir çocukta (ya da genç erişkinde) birkaç hafta birkaç ay içinde gelişen; yürümede bozulma unutkanlık konuşmada bozulma davranış değişikliği başın öne doğru düşmesi ya da vücutta gevşeme silkinme şeklinde çok kısa süreli nöbetler en tanımlayıcı belirtilerdir. SSPE hastalığı ilerleyici bir hastalıktır. Ancak bazı hastalarda (yaklaşık 10 hastadan birinde) ilerlemenin olmaması hastalıkta duraklama hatta kendiliğinden iyileşmenin görülmesi mümkündür Başlangıç bulguları hafıza kaybı irritabilite (uyarılara yanıt vermede görülen bozukluklar) nöbetler istemsiz kas hareketleri ve/veya davranış değişiklikleridir.

SSPE hastalığının ilerlemesi ise 4 aşamada meydana geliyor:
1. Dönem: Unutkanlık sinirlilik
2. Dönem: Sıçramalar başlıyor. Tek başına yemek yiyemiyor
3. Dönem: Hasta yatağa bağımlı hale geliyor. Burundan sıvıyla besleniyor
4. Dönem: Komaya giriyor. Yıllarca sürebilecek koma ölümle sonuçlanıyor.
TEDAVİ:
SSPE hastalığından korunmanın en önemli yolu kızamık aşısı olmak kızamık aşısı olmamış çocuklarda hastalığın görülme riskinin aşı yapılana göre 20-30 kat daha fazla olduğu bilinmektedir. Hastalığın en erken 6 hafta içinde ölüme sebebiyet verdiğini belirten doktorlar iyi bakımla 20-25 yıl daha yaşayan vakalara rastlandığını belirtiyorlar. Tıbben kesin tedavisi olmayan bu hastalığın sadece virüsün yayılmasını geciktiren ilaçlarla seyri yavaşlatılabiliyor.
YAKALANMA SEBEPLERİ
1.1987-1998 Yıllarında Kızamık aşısının 12. ve 15. aylarında yapılan aşının 9. aya çekilmesinden dolayı bu yıllar arasında kızamık vakalarının çok olduğu görülmüştür bazı uzman hekimlerin uyarısına rağmen 2. doza geçilmemiştir. Kısaca bu dönemlerde tek doz aşı yapılmasından dolayı sspe hastalığı artmıştır.
2.Aşıların bayat olmasından
3.Aşıların yanlış vurulmasından
4.Anne Antikorlarının 9. aya kadar korumaması ve bu sürede kızamık geçirmesi yada tam tersi anne antikorlarının yüksek olması aşı yapıldığında anne antikorlarının güçlü gelmesi
5.Aşı 9. ayda yapılırsa %85 koruyucu özelliğine sahip buda %15 SSPE Hastalığına yakalanma riski var demektir. Gelişmiş ülkelerde genelde 12. ayda yapılıyor sebebi aşının %95 koruyuculuğu olduğu için ama onlarda kızamık geçiren yok. ondan 12 ayda vuruluyor. Şu an ülkemizde 12. ay 6 veya 7 Yaş arasında aşı yapılıyor.
6.Diğer Sebepler %5-10
2-KIZAMIK

Sebebi kızamık virüsüdür. Virüs, burun ve yutak salgılarında bulunduğundan öksürme, hapşırma ve konuşma sırasında havaya saçılan damlacıklar yoluyla bulaşır. Çok bulaşıcıdır. Salgınlar özellikle ilkbahar ve sonbaharda ortaya çıkar. Ancak aşı uygulamasının yaygınlaşmasıyla sıklığı azalmıştır.
Bebekler, annelerinden hamilelik sırasında aldıkları antikorlar sayesinde 6 aylık olana kadar kızamığa karşı dirençlidirler. Bu hastalığa 6 aylıktan büyük bebekler ve çocukların yanı sıra, aşılanmamış ve hastalığı daha önce geçirmemiş ergen ve yetişkinler de yakalanabilir.

Bulaştırıcılık, kızamık virüsü alındıktan 7 gün sonra başlar ve ciltte kırmızılıkların oluşmasını izleyen 5. güne kadar devam eder. Virüsün kuluçka dönemi 10 - 12 gündür. Bu dönemde hastalık belirtisi yoktur. Burıun ardından 3-4 gün süren halsizlik, ateş, burun akıntısı, öksürük, gözlerde sulanma ve ışığa bakamama gibi belirtilerle seyreden prodrom dönemi başlar. Bu dönem soğuk algınlığıyla çok karıştırılır. Belirtilerin ortaya çıkmasından 2-3 gün sonra yanakların iç kısmında, koplik lekeleri denilen kirmızı-beyaz renkli lekeler belirir. Bu lekeler kızamık teşhisini koydurur ve ortalama 14 saatte kaybolur. Prodrom dönemi sonunda ateşin 40-40.5 dereceye yükselmesiyle birlikte kırmızı kahverengi renkte döküntüler belirir. Döküntülerin 2. gününde ateş düşer. Döküntüler kulakların arkasında, saç çizgisi boyunca, yanakların kulaklara yakın bölümü ve boynun yanlarında görülmeye başlar. Başlangıçta ciltten kabarık olmayan bu döküntüler ilk 24 saatte yüze. boyuna, kollara ve göğüse yayıldığında kabarık hale gelir. İkinci 24 saatte ise karına, sırta ve bacaklara yayılarak 3. günde yaygın hal alır. Bu dönemde genel durum iyileşir, ateş düşmeye başlar. Yüz, boyun ve gövde üst kısmındaki döküntüler birleşme eğiliminde iken gövde alt kısmındaki ve kol ve bacaklardaki döküntüler tek tektir. 5-6. günlerde döküntüler yüzden başlayarak belirdiği sırayla solar. Solarken hafif soyulma ve daha sonra kaybolan kahverengi renk değişikliği gözlenebilir. Hastalık geçirildiğinde kalıcı bağışıklık bırakır.

Destekleyici tedavi dışında kızamık için özel bir tedavi yöntemi yoktur. Komplikasyonlar izlenmelidir.

Kızamık, en sık ortakulak iltihabına neden olur. Zatürreye de yol açabilir. Binde bir oranda olsa da, beyin iltihabına sebep olduğu da gözlemlenmiştir. Kızamığın beyinde yaptığı başka bir hasar daha vardır ki, bu yıllar sonra belirlenebilir ve yavaş ilerler. Çocukta davranış ve bilinç değişiklikleriyle kendini belli eder. O zamana kadar normal zekaya sahip olan çocukta yavaş yavaş gerileme ortaya çıkar, istemsiz kasılmalar başlar. Çocuk zamanla yatağa bağımlı hale gelir.

Sık görülmese de bu kadar ciddi komplikasyonları olan kızamığın önlenmesi için ülkemizde uygulanan aşı takvimine göre 9. ayda kızamık aşısı uygulanır ve 15. ay ve 6 yaşta tekrarlanması önerilmektedir.

3-KIZAMIKÇIK
Sebebi kızamık virüsüdür. Ağız ve burundan yayılan damlacıklar yoluyla bulaşır.
Korunma ancak aşıyla sağlanabilir. 12 aylıktan sonra uygulanır. Özellikle kız çocuklarının geleceğin anneleri olmaları dolayısıyla aşılanması önemlidir. Erkek çocuklarının da bulaşma kasnağı olmalarının engellenmesi amacıyla aşılanması gereklidir. Hastalığın bir kez geçirilmesi kalıcı bağışıklık sağlar. Kızlar, ergenlik döneminden sonra da eğer bağışık değillerse aşılanmalıdırlar. Bağışıklık durumu kanda antikor bakılarak anlaşılır. Hamilelik öncesi test yapılarak aşı uygulanırsa aşı yapıldıktan sonraki 3 ay içinde hamile kalınmamalıdır. Hamilelik sırasında bu aşı yapılma/. Hamile hanımlar, bağışıklığı olsa da olmasa da kızamıkçıktı hastadan uzak durmalıdır.

1527
0
0
Yorum Yaz