ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ-2009-2010 Eğitim öğretim Yılı Eylül
07 09 2009

ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ-2009-2010 Eğitim öğretim Yılı Eylül

 ÖĞRETİM YÖNTEM VE TEKNİKLERİ

Dr. Cemalettin MADEN

Yapılandırmacı yaklaşımda öğretim yöntem ve tekniklerinin süreç içinde önemli bir yeri vardır. Sürecin etkili ve verimli olması yöntem ve tekniklerin yerinde ve amacına uygun kullanımıyla oluşmaktadır. amacıyla hazırladığımız 24 öğretim yöntem ve teknik aşağıda kısaca açıklanmaktadır.
1. Anlatım Yöntemi
İçeriğin öğrenciye anlatım yoluyla iletildiği yöntemdir. Bu yöntemde öğrenci pasif konumdadır. Bilgi öğretmenden öğrenciye tek taraflı olarak aktarılır. Anlatım yöntemi içeriğin öğrenciye ilk kez verileceği ve zamanın etkili kullanımının gerekli olduğu durumlarda kullanılır. Anlatım yönteminin etkili olabilmesi için içeriğin kısa ve ilginç olması gereklidir. Ayrıca bu yöntemde bilgi en basit ve temel hâliyle öğrenciye aktarılmalıdır.
Yararları:
Öğrencilerin içerik üzerinde düzenlenmiş bir görüş kazanmalarını sağlar.
Öğrencilerin çalışma yapabilmeleri için gerekli olan temel materyallerin sağlanması çalışmanın başlangıcı için yararlı olur.
Bilgi aktarımı kolaydır.
Konu düzenli bir biçimde öğrencilere aktarılacağı için zaman verimli kullanılır.
Sınırlılıkları:
Anlatım uzun olursa öğrenci açısından sıkıcı hâle gelebilir.
Öğrencinin ilgi ve ihtiyaçlarının karşılanıp karşılanmadığını belirlemek zordur.
Anlatım tek yönlü olduğu için öğrencilerin dönütü ortadan kalkacaktır. Bu durum, eksik iletişime neden olmaktadır.
Ayrıntılı bilginin anlatımı oldukça zordur.
Öğrenci pasiftir.
Öğrencinin kişisel özellikleri ve bilişsel gelişim düzeyleri çok iyi bilinememektedir.
Öğrenci aktif olarak öğrenme ortamına katılamadığı için ileri düzeyde bilişsel öğrenme gerçekleşemez.
Anlatım Yönteminin İyi Kullanılabilmesi İçin Yapılması Gerekenler:
Anlatımdan önce kazanımlar belirlenmelidir.
Öğrenci grubunun kişisel özellikleri ve bireysel gelişimleri belirlenmelidir.
İçerik organize edilmelidir.
Anlatım resimler, modeller, animasyon ve filmlerle desteklenmelidir.
Öğretmen sesini kullanarak monotonluktan kurtarmalıdır.
Anlatım öğrenci sorularıyla yönlendirilmelidir.
Anlatım öğretmenin soracağı sorularla çeşitlendirilmelidir.
Anlatım sırasında öğrencilerde oluşacak değişiklikler gözlenmelidir.
Anlatılan konunun yazılı bir özeti öğrencilere dağıtılmalıdır.
Anlatım sonunda içerik hakkında öğrencilerin kendi aralarında bilgi alışverişinde bulunmaları sağlanmalıdır.
2. Soru-Cevap Yöntemi
Öğretmenin sorduğu soruların öğrenciler tarafından cevaplanmasına dayanan bir yöntemdir. Bu yöntemde öğretmen soracağı soruları iyi belirlemeli, sorduğu sorular içerikle ilgili olmalı ve sorular öğrencilerin bilişsel düzeylerine uygun olmalıdır. Sorular öğrencilerin düşünmelerine, değerlendirmelerine ve yaratıcılıklarına olanak sağlamalıdır.
Yararları:
Öğrencileri analitik düşünmeye (analiz, sentez) yönlendirir.
Öğrencilerin öğrenme güçlüklerini belirler.
Öğrencilerin kazanımlara ulaşma düzeylerini belirler.
Öğrencileri güdüler.
Kavramlara açıklık getirilir.
Öğrencilerin düşünmelerine yön verir.
Sonuçların nedenlerini açıklar.
Öğrencileri kendi kendilerini değerlendirmeye cesaretlendirir.
Kavramları uygulamaya cesaretlendirir.
Öğrencileri aktif tutar.
Öğretmene öğrenme süreci içinde dönüt sağlar.
Sınırlılıkları:
Bilgi vermede anlatım yöntemine göre daha yavaştır.
Öğrencilerin öğrenme düzeylerini belirlemede kullanılacak soruların hazırlanması zordur.
Yanlış cevaplar çok sık olursa zaman kaybına neden olabilir.
Sorulara tam ve doğru cevap verememe öğrencilerde güven eksikliğine neden olabilir.
Soru-Cevap Yönteminin İyi Kullanılabilmesi İçin Yapılması Gerekenler:
Sorular istenilen cevaba göre şekillendirilmelidir.
Sorular basit, kolay ve anlaşılır olmalıdır.
Soruda amaçlanan ifade net olmalı, belirsizlik yaşanmamalıdır.
Soru ile öğrenciden ne beklendiği net olmalıdır.
Öğrenciye cevabında kişisel fikir veya tutumları belirttirecek sorulardan kaçınılmalıdır.
Soru içinde cevabı buldurtacak imalardan kaçınılmalıdır.
Her soruda yalnızca bir özellik belirtilmelidir.
“Evet” ya da “Hayır” cevabıyla verilecek sorulardan kaçınılmalıdır.
Sorular öğrencilerin kişisel özelliklerine ve bilişsel gelişim düzeylerine uygun olmalıdır.
3. Problem Çözme Yöntemi
Problem çözme yöntemi, bireyin karşılaştığı ve içinden çıkılmaz gibi görünen sorunları çözmede kullandığı bilimsel yaklaşımı ifade eder. Problem çözme yönteminin temelinde John Dewey’in problem çözme yöntemindeki 5 aşama bulunmaktadır. Bu aşamalar şunlardır:
Problemi tanımlama,
Problemin çözümü için geçici hipotezler formüle etme,
Verileri toplama, gruplandırma, sonuçlara ulaşma, değerlendirme, açıklama,
Sonucu açıklama,
Elde edilen sonuçları test etme.
Problem çözme yönteminde analiz, sentez ve genelleme gibi yüksek düzeyde bilişsel beceriler bulunmaktadır.
Yararları:
Öğrencinin aktif katılımı sağlanır.
Öğrencide algılama ve zihinde tutma daha uzun süreli olur.
Öğrencilerin ileride gerçek yaşamlarında karşılaşacağı problemlere çözüm yolları geliştirmesinde yardımcı olur.
Öğrencilerin sorumluluklarını geliştirir.
Problem çözmede öğrenci, ders kitabının dışındaki başka materyallerden de yararlanmayı öğrenir.
Öğrenciler sonuca ulaşmak için bağımsız düşünme yeteneklerini geliştirirler.
Öğrenciler sonuca ulaşamama ya da başarısız oldukları durumlarda öğrenme olanağına sahip olurlar.
Problemleri çözme yollarına ilişkin becerileri gelişir.
Öğrenciye sistemli düşünme ve karar verme alışkanlığı kazandırır.
Öğrencilerde objektif verilere dayalı karar verme becerisi gelişir.
Öğrencilerin bilimsel araştırma süreçleri doğrultusunda çalışmaları sağlanır.
Planlı çalışma alışkanlığı kazandırır.
Sınırlılıkları:
Öğrenciler problemin çözümü için gerekli olan kaynaklara yeterince erişemeyebilirler.
Problemin çözümü için gerekli olan zaman gereğinden fazla olabilir.
Ulaşılan sonuç harcanan emek, zaman ve enerjiye değmeyebilir.
Öğrenmenin objektif değerlendirilmesi zordur.
Öğrenci problem çözme yeteneği gelişmemiş ve istenilen olgunluk düzeyine ulaşmamışsa yöntemin uygulanması zordur.
Problem Çözme Yönteminin İyi Kullanılabilmesi İçin Yapılması Gerekenler:
Öğrencilerin benzer problemlerle karşı karşıya kalması sağlanmalıdır.
Öğretmen problemleri öğrencilerin problem çözme becerileri ve olgunluk düzeylerini esas alarak sunmalıdır.
Öğretmen problemin önemini öğrencilere göstermelidir.
Öğretmen problemi tanımlama ve sınırlamada öğrenciye yardımcı olmalıdır.
Öğrencilere problemin çözümünde kullanacağı araç-gereçler sağlanmalıdır.
Öğretmen gereken durumlarda öğrenciye rehberlik etmeli, yönlendirmelidir.
Öğrencilerin problemin çözümüne ilişkin değerlendirme yapabilmeleri için ölçütler geliştirmelidir.
4. Gösteri (Demonstration) Yöntemi
Gösteri yöntemi, öğretmenin ya da başka bir uzman kişinin dersin kazanımları doğrultusunda bir işin nasıl yapıldığını göstermek veya prensiplerini açıklamak için uyguladığı etkinliktir. Gösteri de hem görsel, hem de işitsel iletişim kullanılır.
Gösteri yönteminin uygulanmasında aşağıdaki işlemler yerine getirilmelidir;
Gösteri öncesinde öğrenciler bilgilendirilmelidir.
Öğrencilerin ilgi ve dikkatleri gösteriye çekilmelidir.
Gösteride öğrencinin çok sayıda duyu organına ulaşmak hedeflenmelidir.
Gösteri ile öğrencilerin çalışma standartları geliştirilmelidir.
Yararları:
Gösteri yönteminde bir olayın gerçek oluşumunu öğrencinin hem görerek, hem de işiterek öğrenmesi sağlanır.
Gösteri yöntemi ile kelimelerle anlatılamayacak olaylar, oluşumlar, prensipler anlatılabilir.
İyi bir gösteri öğrencinin dikkatini çekebilir.
Uygulanması tehlikeli durumlar yaratabilecek bazı uygulamalar (fen laboratuvarında yapılan deneyler) gösteri yöntemi ile kolaylıkla yapılabilir.
Bu yöntem daha çok beceri sahasında öğrencilerin el becerilerinin geliştirilmelerinde kolaylıklar sağlar, öğrenciyi beden eğitimi, resim ve müzik gibi alanlarda güdülendirir.
Öğrencilerin içerik ve kazanımlar doğrultusunda etkili deneyimler kazanmalarını sağlar.
Çok yönlü kullanılabilecek ve incelenebilecek eğitim materyalleri ve ortamları sağlar.
Öğrencileri materyal kullanımı konusunda teşvik eder.
Çok farklı öğretim yöntemlerinin bir arada kullanılmasına olanak tanır.
Kuramsal bilgilerin uygulanmasını sağlar.
Sınırlılıkları:
Öğretmenin çok fazla ön hazırlık, planlama yapmasını gerektirir.
Öğretmen gösteride öğrencilerden gelen dönütlere dikkat etmez ve soruları cevapsız bırakırsa gösteri amacına ulaşmaz.
Gösterinin görsel ile işitsel kısmı birbiriyle tutarlı olmazsa gösteri etkili olmaz.
Karmaşık bir gösteride öğrenciler başarısızlık ya da beceriksizlik duygusuna kapılabilirler.
Çok zaman aldığında dersin bütün kazanımlarının gerçekleştirilmesi olanaklı olmayabilir.
Gösteri Yönteminin İyi Kullanılabilmesi İçin Yapılması Gerekenler:
Gösterinin işlem basamakları dersin kazanımları doğrultusunda önceden hazırlanmalıdır.
Öğrencinin gösteri sırasında yapacağı işlemler önceden planlanmalıdır.
Gösteri için gerekli materyaller önceden hazırlanmalı, olabiliyorsa prova yapılmalıdır.
Gösteri hakkında öğrencilerin dikkatini çekmek için öğrenciler bilgilendirilmelidir.
Gösterinin amacı ve işlem basamakları hakkında öğrencilere yönergeler verilmelidir.
Gösteri sırasında öğrencilerden gelecek dönütlere ve sorulara ağırlık verilmelidir.
Gösterinin hızının öğrencilerin kavrama hızlarına uygun olmasına dikkat edilmelidir.
Öğretmen gösteri sırasında sınıf içinde hareketli olmalıdır.
Gösteri mümkünse birkaç öğrenciye tekrarlattırılmalıdır.
5. Grup Tartışma Yöntemi
Grup tartışma yöntemi, öğrencilerin bir konu ya da bir problem durumu üzerinde konuşarak değişik çözüm yolları aramalarıdır. Bu yöntem de olması gereken iki önemli özellik bulunmaktadır. Birincisi tartışmanın amacının belirlenmesi, ikincisi de tartışma öncesinde grupların ön hazırlık yapmalarıdır. Grup tartışma yöntemi başlığı altında değişik teknikler yer almaktadır. Bunlar;
Büyük grup (genel) tartışma tekniği: Öğrenmede düşünce bildirme, düşünce üretme, sorumluluk alma ve sorun çözme gibi temel becerilerin oluşturulması amacıyla öğrencilerin derste aktif katılımını sağlayarak sınıf içerisinde öğrenme zenginliği oluşturmayı amaçlayan bir tekniktir. Bu teknik ile öğrencilerin düşünme stratejileri ve becerilerini geliştirme, etkili iletişim ve konuşma becerileri kazanma, düşüncelerini sorgulama, soru sorma ve bunlara mantıklı cevaplar geliştirme, yaratıcı ve eleştirel düşünce ve analiz, sentez ve değerlendirme zihinsel süreçlerini kazanması sağlanmaktadır. Bu tekniğin başarıyla uygulanabilmesi için öğretmen konuyu ya da problemi iyi açıklamalı, öğrencilerin tamamının katılımını ve görüş ifade etmelerini, anlaşılmayan noktalarda sorular sormalarını sağlamalıdır.
Küçük grup tartışma tekniği: Bu teknik daha çok kalabalık sınıflarda öğrencilerin tartışmalara katılımlarını sağlamak amacıyla uygulanır. Küçük grup tartışma tekniği, öğretmenin belirlediği tartışma konusunun sınıfta bulunan öğrencilerden bir grup ile birlikte tartışılmasıdır. Bu teknikte öğrenciler 6-7 kişilik gruplara ayrılır. Her grup kendi içinde belirlenen konu hakkında tartıştıktan sonra bir rapor hazırlar ve bunu sınıfa sunar.
Münazara: Belli bir konu üzerinde biri konunu lehine, diğeri aleyhine oluşturulan iki grubun tartışmasıdır.
Panel: Bu teknikte, oluşturulan grubun üyeleri belli bir konu ya da sorun üzerinde araştırma yaparlar ve görüşlerini sırayla sunarlar.
Seminer: Yazılı bir tez ya da çalışma üzerinde grupça tartışılması tekniğidir.
Sempozyum (sunulu tartışma): Aynı oturumda bir konunun çeşitli yönlerinin değişik öğrenciler tarafından konuşulmasıdır. Sempozyum; konuya giriş, konuşmacıların bildirilerini sunmaları, ara, açık oturum, forum ve kapanış, özet ve değerlendirme olmak üzere değişik aşamalardan oluşur. Bu yöntemde öğrencilerin konularını çok iyi araştırmaları gerekir. Bu nedenle, öğretmen, öğrencilere yeterli araştırmayı yapacak süreyi vermelidir.
Vızıltı grupları: Öğrencilerin belli bir süre bir konu üzerinde konuşması ve sonunda varılan kararların açıklanmasını içeren bir tekniktir.
Beyin fırtınası (brain storming): 4-9 kişinin bir konu üzerinde 5-10 dakika süreyle konuşmasını içeren bir tekniktir. Bu tekniğe “fikir taraması” da denilmektedir. Beyin fırtınası bir soruna çözüm getirmek ya da bir konu hakkında görüş belirtmek amacıyla düşünce üretmek için kullanılan bir öğretim tekniğidir. Beyin fırtınası etkili bir problem çözme tekniğidir. Bu teknikte kısa zamanda bir çok fikir ve düşünce üretilebilir. Fikirler yargılanmayacağı için tartışma çıkmaz. Öğrencilerin farklı görüşleri kabul etmelerine yardımcı olur. Diğer yandan bu teknikte öğrencileri değerlendirmek zordur. Tartışmalar birkaç öğrencinin güdümü altına girebilir. Problem çok belirgin olmazsa tartışma amacına ulaşmayabilir.
Yararları:
Öğrencilerin tartışarak öğrenmesi sağlanır.
Öğrencilerin aktif katılımı sağlanır.
Öğrencilerde açıklama yapma, soru sorma, cevaplama gibi yetenekler geliştirilir.
Öğrencide bir gruba ait olma duygusu gelişir.
Öğrencinin diğer öğrencilerle sağlıklı ilişkiler kurma duygusu gelişir.
Öğrencilerin kendi görüş ve düşüncelerini savunma ve diğer kişilerin görüşlerini öğrenme olanağı sağlanır.
Öğrenci görüşlerinin diğer öğrenciler üzerindeki etkilerini görür.
Belli bir sorunun çözümünde tek başına ulaşabilecekleri sonuçlardan başka sonuçlar olabileceğini görürler.
Öğrenciler kendileri üzerinde otokontrol sistemi geliştirmeyi öğrenirler.
Sınırlılıkları:
Bu yöntemin uygulanabilmesi için zaman gereklidir.
Konuşmaların amaçlardan sapmaları kolaydır. Bu nedenle; tartışma konularında hakimiyet sağlamak zordur.
Tartışma sırasında öğrencilerin sessiz kalmaları zor olabilir.
Bazı konuşmalar çok uzayabilir ve anlamsızlaşabilir.
Grup liderliği oldukça zordur.
Bazı öğrenciler bu tür etkinliklere katılmak istemezler. Öğrencileri ikna etmek zor olabilir.
Grup tartışmalarını sonlandırmak ve bir sonuca ulaşmak zor olabilir.
Bu yöntem çok kalabalık sınıflarda uygulanamaz.
Diğer öğretim yöntemlerine göre daha fazla hazırlık gerektirir.
Bu yöntem dersin kazanımlarını gerçekleştirmede çok yavaş kalabilir.
Her öğrenciyi ayrı ayrı değerlendirmek zordur.
Grup Tartışma Yönteminin İyi Kullanılabilmesi İçin Yapılması Gerekenler:
Tartışma konusunun seçiminde özen gösterilmelidir.
Grup üyelerinin belirlenmesinde özen gösterilmelidir.
Ele alınan kazanım düzeyi analiz ya da sentez düzeyinde olmalıdır.
Tartışılacak konuyu ve tartışma biçimini öğretmen öğrenciler ile birlikte belirlemelidir.
Öğretmen ve öğrenciler tartışma öncesinde plân oluşturmalı ve tartışmanın amacından sapmaması için yönergeler hazırlamalıdırlar.
Öğrencilerin sayısına göre tartışma biçimi belirlenmelidir.
Tartışmada konunun özelliği ve öğrenci sayısına göre zaman ayarlaması yapılmalıdır.
Öğrenciler tartışılacak konu hakkında bilgiye sahip olmalıdırlar.
Tartışmada birkaç öğrencinin baskın olmalarına ve tartışmayı yönlendirmelerine izin verilmemelidir.
Tartışma sırasında ya da sonunda ulaşılan sonuç ve görüşler tahtaya yazılmalı, diğer öğrencilerle paylaşılmalıdır.
Tartışmada öğrencilerin düşünmeleri ve görüşlerini sunmaları için yeterli süre tanınmalıdır.
6. Programlı Öğretim
Programlı öğretim, öğrencinin kendi başına ve kendi hızıyla öğrenme etkinliğini gerçekleştirdiği yöntemdir. Programlı öğretimde bilginin modüler yapıda ve anlamlı olarak küçük parçalara ayrıştırılarak belli bir sırayla öğrencinin öğrenmesi amaçlanmaktadır.
Programlı öğretimin dayandığı temel ilkeler
Öğrenmeye etkin katılım ilkesi: Programlı öğretimde öğrenci ile programın sürekli etkileşimi ve öğrencinin aktif katılımı söz konusudur.
Öğrenme sonucu hakkında anında bilgi sağlama ilkesi: Programlı öğretimde öğrenci bir sonraki adıma geçmeden önce o maddede kendisine sorulan soruların doğruluğu hakkında bilgi sunulmalıdır.
Doğru cevaplar ilkesi: Programlı öğretimde öğrencinin doğru cevaplar vermesini sağlayacak düzenlemeler yapılmalıdır.
Bireysel hıza göre ilerleme ilkesi: Programı öğretimde öğrenciye kendi hızında öğrenme olanağı sağlanmalıdır.
Yararları:
Programlı öğretim materyalleri öğrenci için öğrenmeyi zevkli ve çekici hale getirir.
Öğrenme zamanında geleneksel diğer yaklaşımlara göre ekonomiklik sağlar.
Öğrenmede öğrencinin bireysel farklılıkları dikkate alınır. Her öğrenciye kendi hızında öğrenme etkinliği sağlanır.
Öğrenme sonucu hakkında öğrenciye anında geri bildirim ve düzeltme sağlanır.
Cevapların öğrenciye öğrenme sırasında bildirilmesi öğrenme etkinliğini artırır.
Öğrenciye anlaşılmayan konularda istediği kadar tekrar yapma olanağı sağlanır.
Sınırlılıkları:
Bütün disiplinlerde uygulanması zordur.
İçeriğin küçük bölümlere ayrıştırılması bazı öğrencilerin sentez yapamamalarına neden olabilir.
Çok sık kullanılırsa öğrenciler arasında etkileşimi azaltabilir.
7. Oyunla Öğrenme Yöntemi
Oyunla öğrenme yönteminde öğretim etkinlikleri oyun yoluyla gerçekleştirilir. Rol yapma ve drama bu yönteme ait tekniklerdir.
Rol yapma (canlandırma) tekniği: Düşünme ve eylemler yoluyla bilgilerin işlendiği bir tekniktir. Bu teknikte birtakım durum ve olayların hareket, konuşma ve taklit gibi ögelerden yararlanılarak canlandırılması yer alır. Bu teknik ile öğrencilerin hislerini ve tutumlarını açıklamalarına, yaratıcılıklarını güçlendirmelerine “kavrama” yerine “hissetmelerine” olanak sağlanır. Bu teknik ile öğrencilerin gelecek durumlar için hazırlanmaları sağlanır. Bu tekniğin başarıyla uygulanabilmesi için öğretmenin olayın yeterli ayrıntısını yapması, öğrenci karakterlerini göz önünde bulundurarak rol dağılımı yapması, izleyenlerin neyi gözleyeceklerini belirtmesi ve not almalarını sağlaması ve etkinliğin tümü üzerinde öğrencilerin değerlendirme yapmalarını sağlaması gereklidir.
Yaratıcı drama: Rol oynama tekniğine benzerlik gösterir. Bu teknikte roller öğretmen tarafından dağıtılır. Rolünün içini öğrenci kendi hayal gücü, deneyimi ve yaratıcılıklarıyla doldurur.
Yararları:
Öğrenciler isteğiyle katıldıkları bu etkinliklerden daha çok deneyim kazanabilirler.
Öğrenciler hislerini ve tutumlarını açıklama fırsatına sahip olurlar.
Öğrenciler yaratıcılıklarını güçlendirirler.
Öğrenciler öğrenme etkinliğini kavrama yerine hissetmeyi de öğrenirler.
Öğrenciler güdülenir.
Öğrenciler gerçek hayatta karşılaşacakları durumlar için şimdiden hazırlanırlar.
Öğrencilerin sosyal becerileri geliştirilir.
Oyunla öğrenme etkinliklerinde duygusal öğrenme oluşur ve geliştirilir.
İletişim sözden çok davranışlarla olur.
Öğrenci baskı ya da engellemeler karşısında soğukkanlı davranmayı öğrenir.
Sınırlılıkları:
Bu etkinliğin uygulanabilmesi için küçük grup gerekmektedir.
Zaman gereklidir.
Bazı öğrenciler karakterleri ya da olayı dramatize etmekte zorluk çekebilir.
Yetenekli öğrenciler olayı tekeline alabilirler.
Öğrencilerin rollerini oynarken aşırıya kaçmaları sınıf atmosferini bozabilir.
Öğrencilerle yeterli iletişim kurulamazsa yöntem etkili olmaz.
Amaçlar yeterli açıklıkta belirtilmezse etkili olmaz.
Oyunla Öğrenme Yönteminin İyi Kullanılabilmesi İçin Yapılması Gerekenler:
Bu yöntemin etkili olabilmesi için öğrenci grubunun özellikleri belirlenmelidir.
Olayın ayrıntısı yeterince planlanmalıdır.
Rol yapma düzeni kurulmalıdır.
Roller öğrenci karakterleri göz önünde bulundurularak dağıtılmalıdır.
İzleyicilere neyi gözleyecekleri ve tartışacaklarını belirlemeye yönelik yönlendirmeler yapılmalıdır.
Her sahnenin 5-10 dakikadan fazla uzun sürmemesi sağlanmalıdır.
Gerekirse belirli bölümler tekrarlatılmalıdır.
Etkinliğin tümü üzerinde öğrencilerin değerlendirmelerine yer verilmelidir.
Sınıfta serbest ve güvenli bir ortam yaratılmalıdır.

<!-- /* Font Definitions */ @font-face {font-family:Tahoma; panose-1:2 11 6 4 3 5 4 4 2 4; mso-font-charset:162; mso-generic-font-family:swiss; mso-font-pitch:variable; mso-font-signature:1627421319 -2147483648 8 0 66047 0;} /* Style Definitions */ p.MsoNormal, li.MsoNormal, div.MsoNormal {mso-style-parent:""; margin:0cm; margin-bottom:.0001pt; mso-pagination:widow-orphan; font-size:12.0pt; font-family:"Times New Roman"; mso-fareast-font-family:"Times New Roman";} @page Section1 {size:612.0pt 792.0pt; margin:70.85pt 70.85pt 70.85pt 70.85pt; mso-header-margin:35.4pt; mso-footer-margin:35.4pt; mso-paper-source:0;} div.Section1 {page:Section1;} --> 8. Eğitsel Ders Gezisi Yöntemi
Programda belirtilen kazanımları gerçekleştirmek için okul dışındaki yerlere yapılan ve inceleme amaçlı olan gezileri içeren yöntemdir. Geziler okul tarafından organize edilir. Bu yöntemden amaç eğitimin sadece okul sınırları içerisinde olmadığını vurgulamak ve öğrencilerin yaşamla iç içe olmalarını sağlamaktır.
Yararları:
Öğrenciler bu yolla deneyim kazanırlar.
Okul-çevre ilişkisi gelişir.
Öğrencilerin bir çok duyusuna hitap eder.
Kullanım alanı geniştir. Öğretmen bir çok konuya ilişkin bu yöntemi kullanabilir.
Sınıf öğretiminden gerçek öğretime doğru bir aşamadır.
Sınırlılıkları:
Gezi sırasında disiplini sağlamak zordur.
Kazanımlar doğrultusunda uygun yer bulmak zor olabilir.
Organizasyonu sağlamak zordur.
Geliş gidiş harcamaları nedeniyle masraflı olabilir.
Çok vakit alabilir bu nedenle ayrıca bir zaman ayırmak gerekir.
İyi planlanamazsa amacı gerçekleştirmekten uzak kalır.
Eğitsel Ders Gezisi Yönteminin İyi Kullanılabilmesi İçin Yapılması Gerekenler:
Düzenlenecek ders gezisinin kazanımlar doğrultusunda öğrencilere uygun olmasına dikkat edilmelidir.
İyi bir gezi planı yapılmalıdır.
Gezi için gerekli yasal izinler alınmalıdır.
Geliş gidiş organizasyonları yapılmalıdır.
Gezi hakkında öğrencileri bilgilendirmelidir.
Sınıfa dönüldüğünde geziden elde edilenler özetlenmelidir.
9. Benzetim (Simülation) Tekniği
Öğrencilerin sınıf içinde bir olayı gerçek gibi alarak üzerinde eğitici çalışmalar yapmalarını sağlayan bir tekniktir. Bu teknikte, bir hareket, bir olay ele alınır. Bir diğer tanımıyla simülasyon, gerçek yaşamda yapılması olanaklı olmayan bir olay ya da hareketin bilgisayar ortamında güvenle yapılmasına olanak tanır.
Yararları:
İlgi çekicidir. Öğrencide öğrenme arzusu yaratır.
Öğrenci araç kullanmayı öğrenir ve buradan elde edeceği deneyimlerle gerçek hayatta bu tür çalışmalarda kolaylık sağlar.
Başarı ve başarısızlık çabuk anlaşılır.
Başarısızlıkları telâfi etmek kolay olur.
Sınırlılıkları:
Gerçek durumların aynısını bazen yaratmak zor olabilir.
Karışık simülasyon modelleri öğrencinin kafasını karıştırabilir, basit olanı ise canlarını sıkabilir.
10. Proje Çalışması:
Proje çalışması, ödev, gezi ve sergi gibi sınıf dışı öğretim yöntemleri içinde bir tekniktir. Proje çalışmasında öğrenciler öğretmelerinin rehberliğinde kendi ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda bir konu belirlerler. Öğrenciler bu konuyu bireysel ya da grupla çalışırlar. Öğrenciler konuyu sınıf içi ya da sınıf dışı etkinliklerle çalışırlar. Öğrenciler öğretmenlerinin rehberliği altında problem çözme sürecini kullanarak çalışmalarını yürütürler ve sonucu bir rapor halinde sunarlar.
Proje çalışmasının uygulanabilmesi için aşağıdaki etkinlikler yapılmalıdır;
Proje konusu öğrencilerle birlikte ve öğrencilerin ilgi ve ihtiyaçları doğrultusunda belirlenir.
Kararlaştırılan konu öğretmenin rehberliğinde öğrenciler tarafından planlanır ve alt problemleri oluşturularak mantık sırasına konulur.
Öğrenciler ilgi ve ihtiyaçlarına göre alt kümelere ayrılarak her bir küme bir problemin sorumluluğunu alır.
Her iş kümesi öğretmeninin rehberliğinde çalışma planını hazırlar. Küme elemanları arasında iş bölümü yapılır ve her üyenin görev ve sorumluluğu belirlenir.
İş kümeleri belirlenen plana ve iş bölümüne göre problemin çözümüne yönelik çalışmalara başlar, problemle ilgili veri toplar ve bunu rapor haline getirir.
Kümelerin hazırladığı raporlar sınıfa sunulur, tartışılır ve değerlendirilir.
Örnek Olay İncelemesi Yöntemi (Case Work):
Belirli bir konu ile ilgili gerçek hayatta karşılaşılan problemlerin sınıf ortamında incelenerek çözülmesi yoluyla öğrencilerin o konu ile ilgili bilgi, beceri ve tutum kazanmasını sağlayarak benzer olaylar karşısında daha hızlı ve etkin çözüm yolları bulmalarına yardımcı olmak amacıyla kullanılan bir yöntemdir. Bu yöntemde, öğrencilerin sorunlu bir olay hakkında gerçek ve geçerli bilgileri, bizzat kendilerinin olayı anlatmaları, olay hakkında gerekli verileri toplamaları, bunları öğrenip analiz etmeleri ve değerlendirmeleri sağlanır. Bu yöntemin başarıyla uygulanabilmesi için öğretmen uygun bir problem durumu belirlemeli ve öğrencilerin bu etkinlikten yararlanabilmeleri için olayı iyice anladıklarından emin olmalıdır.
Ev Çalışması:
Bir ders ya da konu ile ilgili olarak öğrencilerin evde yaptıkları çalışmalardır. Ev çalışmaları sınıfta yapılan etkinlikleri desteklemek amacıyla yapılmaktadır. Ödevler öğrencileri düşünmeye, araştırmaya ve gözlem yapmaya yönlendirmelidir. Bu tekniğin başarıyla uygulanabilmesi için ödevin konusunun işe yarar olması gerekmektedir. Öğretmen ödevi vermedeki amacını, ödevin ne kadar sürede hazırlanacağını ve ödevin formatını belirlemelidir. Ayrıca, öğretmen verdiği ödevlerin öğrenci düzeyine uygun olmasına dikkat etmelidir.
Sergi:
Hazırlanan çalışmaların sınıf ortamında sunulmasıdır. Sergi, genellikle sınıf içi öğrenmeyi tamamlama, belirli bir konu ya da etkinliğe ilgi uyandırma, işlenen bir konuyu özetleme ve öğrenilenlerin kalıcılığını sağlama amacıyla uygulanır. Bu tekniğin başarıyla uygulanabilmesi için öğretmen konunun içeriğini ve sergilenecek ürünlerde bulunması gereken özellikleri iyi belirlemeli ve sergilenen ürünlerin niteliği hakkında öğrencilerin değerlendirme yapmalarını sağlamalıdır.
Gözlem Tekniği:
Herhangi bir nesne, olgu ya da olayın daha iyi kavranabilmesi için belli bir plan çerçevesinde göz ya da görsel araçlar yoluyla oluş hâlinde evre evre izlenmesi ve incelenmesidir. Bu teknik ile öğrenciler doğrudan bilgi edinirler, soyut olarak öğrendikleriyle somut durumlar arasında ilişki kurarlar. Bu tekniğin başarıyla uygulanabilmesi için öğretmen gözlem olayını iyi planlamalı, nelerin niçin gözleneceğini belirlemelidir. Ayrıca, gözlem sonuçlarının öğrenciler arasında paylaşılmasını sağlamalıdır.
Akrostiş Etkinliği Tekniği:
Akrostiş her dizenin ilk harfi yukarıdan aşağıya doğru okununca ortaya bir söz çıkacak biçimde düzenlenmiş manzumedir. Başka bir deyişle; akrostiş etkinliği sözcüklerin ilk harflerinin bir şifre, kavram veya cümle verecek biçimde alt alta sıralanmasıdır. Bu teknik ile öğrencilerin anlamlı kelimeler oluşturması, düşüncelerini zorlayarak yeni oluşumlar türetmesi sağlanır. Bu tekniğin başarıyla kullanılabilmesi için öğretmen öğrencilere verdiği kavramların anlamlı olmasına dikkat etmeli, kelimeden oluşturulacak yeni kelimelere yönelik ön çalışma yapmalıdır.
Alıştırma Yöntemi (Learning by doing):
Bir davranış ya da eylem akışının önce öğretmen tarafından açıklandığı ya da yapıldığı, arkasından öğrenci tarafından gerçekleştirildiği bir yöntemdir. Bu yöntemde amaç, bilgi ve becerilerin uygulama yoluyla kazanılması, bu yolla dersin kuramsal bilgiden uygulamalı hâle getirilmesidir. Bu yöntemde öğrencinin davranışı bizzat kendisinin gerçekleştirmesi esastır. Bu yöntemin başarıyla uygulanabilmesi için amaç ve görevlerin gerçeğe dayalı ya da yakın olması gereklidir. Öğretmen bu yöntemde sürecin akışını iyi kontrol edebilmeli, öğrencilerin varsa hatalarını düzeltmelerini, olumlu gerçekleştirilen becerilerini iyileştirilmelerini sağlamalıdır.
Sunum Tekniği (Presentation):
Öğrencilerin yaptıkları çalışmaları diğer öğrencilere sunmalarını içeren bir tekniktir. Bu teknikte öğrencinin araştırdığı bir konuyu görsel materyal desteği ile sunması amaçlanır. Bu teknik ile öğrencilerin bir konu hakkında sunu yapabilme, topluluk önünde konuşma ve diğer öğrencileri bilgilendirme yeteneklerinin geliştirilmesi sağlanır. Bu tekniğin başarıyla uygulanabilmesi için öğretmen sunum yapacak öğrencilere gerekli fizikî şartları ve sunum sonunda diğer öğrencilerin sorular sorabilmelerini sağlamalıdır.
İş Birlikli Öğrenme (Cooperative Learning):
İki ile altı kişiden oluşan öğrenci gruplarının bir konu ya da problem üzerinde çalışmasını esas alan bir öğrenme biçimidir. Bu öğrenme biçimi öğrencilerin grup çalışmasını desteklemek, araştırma ve gözlem yeteneklerini geliştirmek amacıyla yapılmaktadır. Bu öğrenme yaklaşımında çalışılacak konu saptanır, öğrenci grupları oluşturulur, çalışmaya başlanır, elde edilen bilgilerin analiz ve sentezleri yapılır, bilgi sınıfa sunulur ve çalışma değerlendirilir. Bu öğrenme biçiminin başarıyla uygulanabilmesi için öğretmen amaçları belirlemeli, öğrenciye yararlanacağı kaynakları sunmalı, öğrencilerin grup hâlinde çalışmasını sağlamalı ve çalışma sonucunda hem grubun, hem de öğrencinin çalışmadaki etkinliğini değerlendirebilmelidir.
Kaynak Kişiden Yararlanma:
Bir konu ya da problem hakkında bilgi ve deneyime sahip bir kişinin görüşlerinden yararlanılmasıdır. Bu yaklaşımda öğrencilerin yaşanan olaylardan hareketle bilgilendirilmesi amaçlanır. Bu etkinliğin başarıyla uygulanabilmesi için öğretmen görüşlerinden yararlanılacak kişinin konuya hâkim olmasına dikkat etmelidir. Ayrıca, bilginin öğrenci düzeyinde verilmesine dikkat etmelidir. Diğer taraftan çalışma sonunda öğrencilerin merak ettikleri noktalarda sorular sorması sağlanmalı, etkinliğin değerlendirilmesi yapılmalıdır.
Röportaj Tekniği:
Bir konu hakkında bilgi toplamak için kişilerle görüşmeler yapmayı sağlayan bir tekniktir.
Deney Tekniği:
Bir konunun olgu ve olaylarındaki ilke ve bağlantılarının deney ortamında gösterilmesidir.
6 Düşünce Şapkası:
Düşünme faaliyetinin bir oyun hâline getirilerek belirli düşünce tarzlarının sistematik şekilde ortaya çıkarılmasıdır. Bu etkinlikte beyaz (açık ve tarafsız ol), kırmızı (duygusal tepkilerini açıkla), siyah (tehlikeleri bil), sarı (avantajları ve faydaları sırala), yeşil (yaratıcılığını kullan) ve mavi (sonuçları toparla, çözümlerini öner) şapkalar yer almaktadır.
Philips 66:
Sınıfta oluşturulan altışar kişilik gruplar üzerinde öğrencinin dikkatinin odaklanmasında, ilgilerini çekmek için bir sorun ya da kavramın tanıtıldığı tekniktir.
Laboratuvar Yöntemi:
Öğrencilerin öğretim konularını laboratuvar ya da özel dersliklerde bireysel ya da gruplar hâlinde öğrenmeleridir.

1338
0
0
Yorum Yaz