YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK-ELEKTRİK DEVRESİ ELEMANLARI
18 02 2009

YAŞAMIMIZDAKİ ELEKTRİK-ELEKTRİK DEVRESİ ELEMANLARI

Elektrik devresinin, pilin bir kutbuna bağlanan kablonun devre elemanlarını dolaştıktan sonra pilin diğer kutbuna bağlanmasıyla oluşur.Elektrik devresinde pil, ampul, ampulün yerleştirildiği duy gibi devre elemanları arasında bağlantıyı sağlayan kablo bulunur.
Elektrik devresinde değişiklik yaparak ampulün parlaklığını değiştirebiliriz.
Devreye daha fazla ampul koyarsak parlaklık azalır. Devredeki pil sayısını artırırsak parlaklık da artar.
İki pil ile oluşturulan devredeki ampul, bir pille oluşturulan devredeki ampulden daha parlak ışık verir.

DENEY VE DEĞİŞKENLER.
Bilim damları, bir konuda karar vermek, sonuca ulaşmak için deney yaparlar. Deney, bir olayın ya da durumun bilerek değiştirilmesidir. Bir deneyde bilerek yapılan bu değişikliklere ve oluşturulabilecek sonuçlara değişken adı verilir.
Örneğin; şeker, un ve süt kullanılarak yapılan keki düşünelim. Kekin tadında değişiklik yapmayı düşünüyoruz.
Bu durumda, şeker miktarını azaltıp çoğaltarak kekin tadının nasıl etkilendiğini kontrol edebiliriz.

ELEKTRİK DÜĞMELERİ
Akşam hava karardığında, bulunduğumuz ortamı aydınlatmak için elektrik düğmelerini kullanırız.
Elektrik düğmeleri birer devre anahtarıdır.
Devrenin kontrol edilmesini sağlar.
Aydınlıkta elektrik devresi açılarak ampulün yanmaması, karanlıkta kapatılarak yanması sağlanır.
Bu durum evlerde elektrik düğmeleri ile ampulün kablolarla bağlantısı olduğunu kanıtlar.
Elektrik düğmeleri ile ampuller arasında kontrol edilebilen elektrik devreleri bulunur.
Elektrik düğmesi ile ampul arasında bağlantı sağlayan kablolar boruların içine konulmuştur.
Bu şekilde elektriğin yaratabileceği tehlikeler önlenmiş olur.

DEVRE ELEMANLARI SEMBOLLE GÖSTERİLİR
Elektrikli araçlarda ve evlerimizdeki elektrik devrelerinde çok sayıda devre elemanı bulunur. Bu kadar karışık devrelerin resimle çizilmesi zor olacaktır.
Bir elektrik devresini çizmenin en pratik yolu şema ile çizmektir. Bu amaçla devre elemanları sembollerle gösterilir.

Ampul

+ - Pil

Bağlantı kablosu

Açık anahtar

Kapalı anahtar

Devre elemanlarının sembolleri her ülkede aynıdır. Bu durum, ortak bilim dili oluşmasını sağlar. Bilimsel iletişimi kolaylaştırır.

Elektrik devresinin çalışmamasının çeşitli nedenleri vardır.
1.Devreye elektrik enerjisi sağlayan piller yanlış bağlanmış olabilir. Piller bir birine artı-eksi, artı –eksi düzeninde bağlanmalıdır.
2. Devre elemanları arasındaki bağlantılarda kopukluk olabilir. Bağlantılar kontrol edilerek kopukluklar giderilmelidir.
3. Ampul duya tam yerleştirilmemiş olabilir.
Ampulün duya tam yerleştirilmesi gerekir.
4. Ampulün bozuk olması, devrenin tamamlanmamasına neden olabilir. Bu durumda ampul değiştirilmelidir.
5. Bütün bu yapılan kontrollerden sonra elektrik devresi yine de çalışmıyorsa pil; elektrik enerjisi üretmiyor olabilir. Bu durumda piller yenileriyle değiştirilmelidir.

BASİT ELEKTRİK DEVRELERİ OLUŞTURALIM

n      BASİT BİR ELEKTRİK DEVRESİNDE PİL, ANAHTAR, DUY, AMPUL VE BAĞLANTI KABLOSU VARDIR.

n      PİL: DEVREYE ELEKTRİK ENERJİSİ SAĞLAR.

n      PİL YATAĞI: PİLİN YERLEŞTİRİLDİĞİ KISIMDIR. KUMANDALARDA PİLİN KONULDUĞU YER PİL YATAĞIDIR.

n      ANAHTAR: DEVREYİ AÇIP KAPAMAYA YARAR. TELEVİZYONLARIN AÇMA KAPAMA DÜĞMELERİ DE BİR ÇEŞİT ANAHTARDIR.

n      KABLOLAR: PİLDEKİ ELEKTRİĞİN DİĞER DEVRE ELEMANLARINA İLETİLMESİNİ SAĞLAR.

n      DUY: AMPULUN TAKILDIĞI ARAÇTIR.

n      AMPUL: DEVREDE IŞIK VEREN KISIMDIR. ELEKTRİK ENERJİSİNİ IŞIK ENERJİSİNE DÖNÜŞTÜRÜR.

DEĞİŞKEN KAVRAMI

1. BAĞIMSIZ DEĞİŞKEN: DENEYDE DENEYİ YAPAN KİŞİ TARAFINDAN BELİRLENİR. BAĞIMSIZ DEĞİŞKENDEKİ DEĞİŞİM BAĞIMLI DEĞİŞKENİ ETKİLER.

2. BAĞIMLI DEĞİŞKEN: BAĞIMSIZ DEĞİŞKENDEKİ DEĞİŞİM SONUCUNDA ORTAYA ÇIKAR.

3. KONTROL EDİLEN DEĞİŞKEN: ÜZERİNDE DEĞİŞKLİK YAPILMAYAN VE BAĞIMSIZ DEĞİŞKENDEN ETKİLENMEYEN DENEYİ YAPAN TARAFINDAN KONTROL EDİLEN DEĞİŞKENDİR.

AMPULLERİN PARLAKLIĞINI DEĞİŞTİRELİM

AMPULLERİN PARLAKLIĞI DEVREDEKİ AMPUL SAYISI VE PİL SAYISINA BAĞLIDIR. AMPUL VE PİL SAYISI DEVRENİN BAĞIMLI DEĞİŞKENİDİR.

PARLAKLIĞIN DUY, KABLO VE ANAHTARLA İLGİSİ YOKTUR. BUNLAR BAĞIMSIZ DEĞİŞKENDİR.

BİR DEVREDE PİL SAYISI DEĞİŞTİRİLMEDEN AMPUL SAYISI ARTTIRILIRSA AMPULLERİN PARLAKLIĞI AZALIR. AMPUL SAYISI AZALIRSA PARLAKLIK ARTAR.

AMPUL SAYISI DEĞİŞTİRİLMEDEN PİL SAYISI ARTTIRILIRSA AMPULLERİN PARLAKLIĞI ARTAR. PİL SAYISI AZALIRSA AMPULLERİN PARLAKLIĞI  AZALIR.

EVİMİZDEKİ AYDINLATMALARIN HEPSİ ASLINDA BİRER ELEKTRİK DEVRESİDİR.

Akım geçmeyen devreye “açık devre”, akım geçen devreye “kapalı devre” denir.

Üretecin bir ucundan diğer ucuna elektrik yüklerinin hareketini sağlayan kesintisiz iletken yola “elektrik devresi” denir. Elektrik devresinde akımın yönü ( + ) kutuptan,

 ( - )  kutba doğrudur.

10892
0
0
Yorum Yaz